KLIMEXPEDITIE ALS METAFOOR
– Een uitvergroting van de realiteit –
De bergen worden vaak als metafoor gezien voor het beter presteren van organisaties. Je hebt een bepaald doel en dat wil je met een uitgekiende strategie bereiken. Tezamen met een goede voorbereiding (materiaal, samenstelling team, kwaliteiten en training) is dat een logische benadering. Ik zag tijdens mijn carrière die presentaties ook in managementbijeenkomsten. Heel belangrijk.
Onvoldoende aandacht voor teamdynamiek
Maar aan het meest wezenlijke wordt vaak onvoldoende aandacht besteed. En dat gaat over teamdynamiek. Het gaat namelijk nooit volgens plan. Er gebeuren altijd onverwachte dingen die regelmatig stress veroorzaken. En de vraag is dan hoe het team dat gaat oplossen. Ik hanteer altijd drie basisregels. Daarmee wordt het – verborgen – potentieel zichtbaar en op een adequate wijze aangesproken.
Mooiste teamprestatie
Deze beklimming is misschien wel een van mijn mooiste teamprestaties ooit en een voorbeeld van deze principes. Om in zo’n extreme situatie met een ongeluk of de dood op de loer stevig langs die grens te navigeren. Het doorzettingsvermogen en de zorg van Tom toen ik gefrustreerd in mijn tent zat: “Hé Noko, hoe is het gozer? Hier een kopje noedels!”, het leiderschap van Jan om toch te gaan en het overzicht van mij op een cruciaal moment. Het maakte dat we de goede beslissingen namen, omdraaiden en een aantal dagen later als enige die dag op de top van Denali stonden.
Metafoor voor het dagelijks leven en de maatschappij
Als coach zie ik dat zo’n klimexpeditie een uitvergroting is van wat er in een team, in het dagelijks leven en werk gebeurt. Door de kou, minder zuurstof, het onvoorspelbare weer, het afzien en een dreigende val in de met sneeuw bedekte gletsjerspleten, komen steevast de instinctieve en automatische beschermingsmechanismen op een krachtige manier naar boven. Dat merkte ik ook tijdens latere expedities. Er is altijd een zeer stevige teamdynamiek. En daardoor ontstaan vaak de ongelukken.
Lees maar eens naar het gedetailleerde verslag van deze expeditie en krijg zicht op wat er speelt.
Beschermingsmechanismen
Kijk ook nu maar naar het gedrag van de mensen in de samenleving met de toenemende onzekerheid en angst: je ziet al die instinctieve beschermende patronen naar boven komen. En die bijhorende dynamiek is nauwelijks te controleren. En het lijkt steeds erger te worden.
Nog een keer een goed teambesluit
Enkele jaren later overleed ik bijna toen we op de flanken van de Elbrus in Rusland overvallen werden door een storm. Toen redde de team-prestatie ons leven en wisten we met onze ervaring een halve iglo te bouwen waarin we onze tent positioneerde. 24 uur lang met zijn zessen in een driepersoontent op 5.200 meter aan het bidden – terwijl de sneeuwblokken door een enorme windvlagen uit de iglomuur werden geblazen – dat de storm ging liggen. Een scheur in onze tent en we waren dood geweest.
Zien wat er vanbinnen speelt
Als team heb je een taal te leren waarin je jezelf kunt laten zien. Het in contact zichtbaar maken wat er vanbinnen speelt. In het laten zien wordt de verbinding geboren en het verborgen potentieel van het team zichtbaar. En als dat zichtbaar is dan kun je de teamkwaliteiten pas echt aanspreken. En dat is wat ik mensen en teams zo graag leer. Daar is vaak te weinig aandacht voor.
Heilige ruimte
Dan ontstaat er een bijna heilige ruimte waarin de meest onwaarschijnlijke dingen gebeuren. Niet voor niets schrijft Patanjali: “When a team dedicates itself to unselfish trust and combines instinct with boldness and effort, it is ready to climb.” Ja, dat gebeurde als ik zo terugkijk met die formidabele prestatie op Denali. Daarin kwam veel samen.
Lees meer over teamdynamieken ❯
|
