🧠 Νοητικό μοντέλο της εβδομάδας:
🔦 Το Φαινόμενο του Προβολέα
💡 Βασική Ιδέα: Αναφέρεται στη τάση των ανθρώπων να πιστεύουν ότι οι άλλοι τους προσέχουν περισσότερο απ' όσο συμβαίνει στη πραγματικότητα. Σαν να λέμε ότι βρίσκεσαι συνεχώς κάτω από ένα προβολέα με όλα τα βλέμματα στραμμένα πάνω σου. Νιώθεις ανήμπορος να κρύψεις το οποιοδήποτε ελάττωμα, λάθος ή αστοχία.
Παράδειγμα: Μετά το μεσημεριανό διάλειμμα για φαγητό, επιστρέφεις πίσω στο γραφείο παρέα με ένα τεράστιο λεκέ λαδιού που απλόχερα σου χάρισε το σημερινό γυράκι. Και ενώ αισθάνεσαι ότι όλα τα βλέμματα έχουν καρφωθεί πάνω στον λεκέ, στη πραγματικότητα, οι περισσότεροι συνάδελφοι πιθανότατα δεν τον έχουν καν παρατηρήσει. Το γεγονός ότι ο λεκές είναι πάνω σου σε κάνει να υπερεκτιμάς τη σημασία του για τους άλλους.
🧐 Πώς εξηγείται; Για τον κάθε ένα μας, ο εαυτός του είναι αυτόματα και το κέντρο του κόσμου. Έχει πλήρη επίγνωση των πράξεων, της εμφάνισης, των συναισθημάτων αλλά και των ελαττωμάτων του... κάθε στιγμή. Έτσι, τείνει να πιστεύει ότι και οι υπόλοιποι παρατηρούν, ό,τι παρατηρεί αυτός πάνω του. Με λίγα λόγια, δυσκολευόμαστε να διαχωρίσουμε τη δική μας οπτική γωνία από των άλλων. Στην πραγματικότητα, όλοι τείνουμε να κοιτάμε τον εαυτό μας...
Ιστορία: Ο όρος επινοήθηκε από τους T. Gilovich, V. Medvec και K. Savitsky πίσω στο 2000 μέσω σχετικών πειραμάτων. Για παράδειγμα, ζήτησαν από ανθρώπους να φορέσουν γελοία ρούχα, να εκτεθούν μπροστά σε κοινό και στη συνέχεια να κάνουν μια εκτίμηση για το πόσο τους πρόσεξαν οι άλλοι. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπερεκτιμούσαν σημαντικά τον αριθμό των ανθρώπων που όντως τους πρόσεξαν.
|