Newsletter nr 7

Biuro ds. Jakości Kształcenia

Spis treści

1. Warsztaty 2018- proces dyplomowania

2. Sprawozdanie z oceny własnej 2017

3. Program ZIP na UW

4. Program Indywidualizacji Kształcenia- PIK

5. PKA - Kierunki wyznaczone do oceny programowej przez Polską Komisję Akredytacyjną

6. Reforma szkolnictwa wyższego- Uniwersytet Warszawski

 

1. Warsztaty 2018- proces dyplomowania

        

         Tegoroczne spotkanie  Wydziałowych Zespołów Zapewnienie Jakości Kształcenia  (16, 17 kwietnia) poświęciliśmy procesowi dyplomowania. W czasie całodziennych warsztatów zebrani mieli okazję dyskutować zarówno o pracach dyplomowych, jak i o egzaminie kończącym studia. Wśród prezentujących swoje doświadczenia w zakresie konstruowania i egzekwowania wymagań na obu tych etapach weryfikacji efektów kształcenia znalazły się: Wydział Fizyki, Wydział Historyczny, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Wydział Polonistyczny, Wydział Chemii, Wydział Nauk Ekonomicznych. (prezentacje dostępne są na stronie www.bjk.uw.edu.pl) Nie zabrakło wśród nas także studentów oraz ich spostrzeżeń dotyczących procesu dyplomowania. Dokonany wspólnie przegląd praktyk stosowanych na wybranych wydziałach bądź kierunkach studiów sprzyjał wymianie  doświadczeń, podkreśleniu różnic wynikających ze specyfiki dyscyplin lub lokalnych tradycji, wskazaniu obszarów, w których uniwersytet posiada lub winien posiadać jednolite zasady postępowania i standardy oczekiwań. Zebrani byli zgodni, że do tych ostatnich należy dostęp do informacji o procesie dyplomowania, z czym niestety ciągle nie wszyscy sobie radzimy.  

W ramach przygotowań do warsztatów członkowie Uczelnianego Zespołu Zapewniania Jakości Kształcenia przejrzeli strony internetowe większości jednostek, by dowiedzieć się jakie wymagania merytoryczne i formalne obowiązują na etapie dyplomowania na danym wydziale lub kierunku studiów oraz na jakie wsparcie w ich spełnieniu liczyć mogą studenci. 

Niestety wnioski były dosyć niepokojące. W większości bowiem przypadków dotarcie do informacji jest stosunkowo trudne, a ich kompletność, klarowność i przydatność nie jest zadawalająca. Ujednolicenie oraz uzupełnienie informacji o procesie dyplomowanie przez jednostki z całą pewnością powinno być pierwszą rekomendacją wynikającą z prac warsztatowych.

            Wzorem ubiegłego roku w kilka dni po warsztatach, poprosiliśmy wszystkich uczestników o przesłanie uwag i refleksji dotyczących spotkania. Zebrane informacje pozwalają sądzić, że zaproponowana forma warsztatów została zaakceptowana, a nawet cieszy się coraz lepszymi opiniami. Nie zabrakło także głosów, iż spotkania tego typu powinny być częstsze i służyć mogłyby wspólnemu rozwiązywaniu bieżących trudności w zakresie projektowania i realizacji dydaktyki akademickiej. Ciągle poważnym problemem do rozwiązania jest bardzo różny stopień zaangażowania przedstawicieli poszczególnych WZZJK, zarówno na etapie przygotowywania spotkań, jak i samego uczestnictwa w warsztatach. UZZJK z początkiem nowego roku akademickiego postara się zaproponować rozwiązania, które sprzyjać będą zwiększaniu roli warsztatów w działalności wydziałowych zespołów projakościowych i tym samym przyczynią się może do zwiększenia frekwencji i aktywności podczas tych dorocznych spotkań.

       W dniu 11 lipca na  Państwa skrzynki e-mailowe trafił formularz Działań doskonalących proces dyplomowania, który jest  podsumowaniem rozważań nt. procesu dyplomowania na UW. Formularz został tak zaprojektowany, aby mogli Państwo pokazać zarówno dobre praktyki swoich jednostek, a także zastanowić się jakie obszary wymagają poprawy, bądź też w czym mogłyby pomóc władze i administracja centralna. Po zebraniu wypełnionych formularzy naszym zadaniem będzie analiza i opracowanie stosownych rekomendacji dla władz centralnych. Formularz dostępny jest także w wersji elektronicznej na stronie http://bjk.uw.edu.pl/2018/09/28/580/ Wypełnione formularze, uprzejmie prosimy nadsyłać na adres bjk@adm.uw.edu.pl do końca października 2018 r.

2. Sprawozdanie z oceny własnej 2017

       

      Z kolei już teraz możemy zaprezentować rekomendacje wynikające z zeszłorocznych rozważań nad wykorzystywaniem badań jakościowych i ilościowych w projektowaniu programów kształcenia. Było to tematem warsztatów projakościowych  w 2017 r.  Wtedy też, dzięki uprzejmości Pracowni Ewaluacji Jakości Kształcenia, mogliśmy zapoznać się z ELĄ, czyli narzędziem służącym do analizowania ekonomicznych losów absolwentów. Duża część warsztatów poświęcona była także praktykom zawodowym, ich roli w procesie kształcenia akademickiego, organizacji i stosowanym w różnych jednostkach dydaktycznych UW narzędziom i metodom weryfikacji ich efektów.

      W 2017 roku po raz pierwszy zastosowaliśmy zmieniony formularz sprawozdania z oceny własnej, który ograniczony został do części poświęconej planowanym działaniom doskonalącym. Na podstawie zebranych planów poszczególnych jednostek UZZJK opracował, a następnie przedłożył JM Rektorowi Sprawozdanie z oceny własnej 2017 „Wykorzystywanie wyników badań dot. studentów i absolwentów w konstruowaniu procesu kształcenia oraz projektowanie studenckich praktyk zawodowych”, które w całości zostało zaakceptowane przez władze rektorskie w dniu 17 września 2018 r. Dokument przedstawia zarówno syntezę zaplanowanych działań doskonalących w jednostkach, jak i postulaty dot. rozwiązań ogólnouniwersyteckich, wsparcia ze strony władz i biur centralnych.

    Zebrane  postulaty posłużyły Uczelnianemu Zespołowi do sformułowania dwóch ogólnouniwersyteckich celów. Pierwszy z nich to Zwiększenie stopnia wykorzystania wyników badań losów absolwentów w projektowaniu procesu kształcenia przez jednostki prowadzące studia.  W celu realizacji tego postulatu proponujemy takie działania jak:

  • organizacja warsztatów i szkoleń z analizy danych zawartych w raportach z ELA,
  • wprowadzenie stałych konsultacji PEJK dot. analizy danych zawartych w raportach z ELA,
  • uruchomienie platformy internetowej umożliwiającej wymianę opinii na temat monitorowania losów absolwentów i wykorzystywania wyników z ELA do projektowania zmian w procesie kształcenia pomiędzy jednostkami prowadzącymi studia oraz
  • wprowadzenie systemowych rozwiązań ułatwiających nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z absolwentami UW.

Drugim planowanym celem jest Doskonalenie organizacji i ewaluacji  praktyk zawodowych. W związku z tym UZZJK przede wszystkim rekomenduje władzom rektorskim powołanie zespołu roboczego ds. opracowania ogólnouniwersyteckich standardów i narzędzi ewaluacji praktyk zawodowych (z udziałem przedstawicieli UZZJK i PEJK). Konieczne jest także zintensyfikowanie promocji działalności Biura Karier UW oraz jego współpracy z działającymi w jednostkach Pełnomocnikami ds. praktyk. Wśród działań zaproponowanych przez UZZJK znalazł się także pomysł uruchomienia platformy internetowej umożliwiającej wymianę opinii pomiędzy działającymi w jednostkach pełnomocnikami ds. praktyk, a także zapewniającej jednostkom dostęp do aktualnej i adekwatnej do ich obszaru kształcenia informacji o przedsiębiorstwach i instytucjach gotowych do prowadzenia praktyk zawodowych.

Pełna wersja dokumentu wraz z załącznikami dostępna jest pod linkiem:

http://bjk.uw.edu.pl/2018/09/26/sprawozdanie-z-oceny-wlasnej-2017/

3. Program ZIP na UW

        Od kwietnia na uczelni realizowany jest program modernizacji programów kształcenia na studiach II stopnia, doskonalenia kompetencji przedsiębiorczych i językowych studentów, wsparcia mobilności naukowej doktorantów, szkoleń dla pracowników administracji i działań wspomagających umiejętności dydaktyczne wykładowców, słowem - Program zintegrowanych działań na rzecz rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego (ZIP).

Program ZIP jest finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach PO WER, ścieżka 3,5 i będzie realizowany do marca 2022 roku. Jego budżet to ponad 39 mln zł. Aktualne informacje o działaniach w programie można znaleźć na stronie http://zip.uw.edu.pl/. Zachęcamy do regularnego zaglądania do tamtejszych aktualności.

NOWE PROGRAMY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH II STOPNIA I STUDIACH DOKTORANCKICH

W wyniku wewnątrzuniwersyteckich konkursów na nowe programy kształcenia na studiach II stopnia w języku polskim i angielskim oraz na nowy interdyscyplinarny program studiów doktoranckich dofinansowanie z Programu zintegrowanych działań na rzecz rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego (ZIP) otrzymają na:

nowe kierunki studiów w języku polskim

  • Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii (jednostka wiodąca) wraz z Wydziałem Geografii i Studiów Regionalnych – kierunek: Strategie dziedzictwa kulturowego
  • Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii, kierunek: Zarządzanie Big data
  • Wydział Filozofii i Socjologii – kierunek: Nowe technologie w badaniach społecznych
  • Wydział Geologii – kierunek: Geologia poszukiwawcza
  • Wydział Lingwistyki Stosowanej, kierunek: Kulturoznawstwo Europy Środkowo-Wschodniej
  • Wydział Neofilologii, kierunek: Helwetologia
  • Wydział Orientalistyczny – kierunek: Komunikacja międzykulturowa
  • Wydział Polonistyki – kierunek: Filologia polskiego języka migowego
  • Wydział Polonistyki, kierunek: Sztuki społeczne. Twórcze działania w kulturze

nowe kierunki studiów w języku angielskim

  • Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem – kierunek: Sustainable development
  • Wydział Fizyki – kierunek: Physics
  • Wydział Psychologii – kierunek: Cognitive science

przemodelowane programy kształcenia w języku polskim

  • Wydział Geografii i Studiów Regionalnych – kierunek: Gospodarka przestrzenna
  • Wydział Geologii – kierunek: Geologia stosowana
  • Wydział Pedagogiczny – kierunek: Pedagogika: specjalność Trener kompetencji miękkich

przemodelowane programy kształcenia w języku angielskim

  • Instytut Ameryk i Europy, Ośrodek Studiów Amerykańskich, kierunek: American studies

nowe interdyscyplinarne programy studiów doktoranckich

  • Wydział Nauk Ekonomicznych – kierunek: Psychologia a ekonomia ilościowa

Łącznie dzięki wsparciu z Europejskiego Funduszu Społecznego 1 października 2019 r. zostanie uruchomionych 16 nowych programów kształcenia na studiach II stopnia oraz 1 nowy interdyscyplinarny program studiów doktoranckich.

Wszystkim zwycięzcom serdecznie gratulujemy i życzymy sukcesów w pracy nad nowymi bądź tez przemodelowanymi programami studiów. Kierunki bowiem staną się częścią oferty dydaktycznej UW od roku akademickiego 2019/2020.

 

STYPENDIA DLA DOKTORANTÓW II ROKU

      Do 10 września doktoranci II roku studiów stacjonarnych mogli składać wnioski w programie stypendialnym „Zwiększenie mobilności doktorantów”. Jego celem jest wsparcie krajowej i międzynarodowej mobilności doktorantów związanej z ich badaniami.  W drodze konkursu wyłoniono 48 stypendystów, którzy przez dwa lata, od października 2018 r. do września 2020 r. – comiesięcznie będą otrzymywać stypendium wynoszące 2 tys. zł .  Natomiast jeżeli stypendysta uzyska stopień naukowy doktora do 31 grudnia 2021 r., otrzyma dodatkowo 12 tys. zł. Stypendium ma  ułatwić doktorantowi pracę nad rozprawą doktorską, przygotowanie referatów na konferencje naukowe, podjęcie decyzji o wyjeździe na dłuższy okres czasu w celu prowadzenia badań, przygotowanie się merytoryczne do takiego wyjazdu.

Natomiast już niebawem zostanie uruchomiony kolejny moduł Programu zintegrowanych działań na rzecz rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego: „Wyjazdy zagraniczne doktorantów UW w celach naukowych i dydaktycznych”, przeznaczony na sfinansowanie kosztów doktoranckich wyjazdów naukowych i dydaktycznych (tj. koszty podróży, zakwaterowania, ubezpieczenia). W jego ramach będzie można starać się o środki na wyjazdy badawcze (w tym staże, kwerendy, udział w szkołach letnich itp.). O dofinansowanie w tym programie będą mogli ubiegać się doktoranci wszystkich lat studiów

 

SZKOŁY LETNIE

       Do 9 listopada b.r. zainteresowane jednostki mogą składać projekty na studenckie oraz doktoranckie szkoły letnie. Dofinansowanie może objąć cztery szkoły studenckie w kwocie do 52 450 zł dla projektu stacjonarnego, a na szkołę wyjazdową– 82 450 zł. Z kolei doktoranckie przedsięwzięcia w liczbie pięciu krajowych i międzynarodowych doktoranckich szkół letnich mogą uzyskać dofinansowanie w kwocie 56 700 zł—dla stacjonarnej oraz 70 200 zł dla wyjazdowej. Szkoła letnia, która wcale nie musi odbyć się latem,  to wyjątkowa okazja na realizację unikatowych i niestandardowych projektów, które mogą łączyć studentów z rożnych jednostek a nawet i uczelni. Tym samym bardzo zachęcamy do rozwijania idei szkół letnich i składania projektów w ramach programu ZIP. Informacje o konkursie na studenckie i doktoranckie szkoły letnie dostępne są:

https://zip.uw.edu.pl/szkoly-letnie-konkurs-dla-jednostek-uw

4. Program Indywidualizacji Kształcenia- PIK

        W 2017 roku w ramach dotacji projakościowej MNiSW dofinansowało uczelnie, w których w danym roku akademickim rozpoczęli studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie studenci, którzy w roku rozpoczęcia studiów uzyskali najlepsze wyniki egzaminów maturalnych. Było to zgodne z art. 94b ust. 1 pkt 6 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Art. 94b pkt 6 PSW dodano ustawą z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2169). Zmiany te weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.). Dotacja ta – w zamyśle grupy posłów, z których inicjatywy zapisano zmiany w PSW - miała pozwolić na dofinansowanie uczelni, które ze względu na jakość oferowanego kształcenia oraz perspektywy zawodowe związane z ich ukończeniem są preferowane przez najzdolniejszych abiturientów w Polsce. Jednocześnie ten model weryfikacji jakości kształcenia miał wyłonić uczelnie cieszące się największym prestiżem, a zarazem miał być niepodatny na ewentualne zarzuty o arbitralności podmiotów/gremiów przyznających dofinansowanie. Środki z tego tytułu uczelnie miały wykorzystać na dalsze doskonalenie oferowanych form kształcenia.

Na Uniwersytecie Warszawskim dotację tę przeznaczono na Program Indywidualizacji Kształcenia (PIK), którego celem jest uruchomienie niestandardowych przedsięwzięć edukacyjnych pozwalających na rozwijanie indywidualnych zainteresowań naukowych studentów oraz wzmocnienie kształcenia doskonalącego umiejętności badawczych.

Ze złożonych przez jednostki sprawozdań z realizacji PIK w 2017 i 2018 r. wynika, że gros środków przeznaczono na wsparcie finansowe studenckich projektów badawczych - tak indywidualnych, jak i zespołowych oraz organizację szkół letnich. Większość jednostek zdecydowała się także na sfinansowanie zajęć i warsztatów z kompetencji miękkich, umiejętności prezentowania wyników badań czy redagowania tekstów naukowych.

Ponadto w ramach PIK jednostki finansowały lub dofinansowały:

  • zajęcia gościnne wybitnych specjalistów, naukowców spoza UW,
  • warsztaty prowadzone przez uczonych zagranicznych,
  • zajęcia interdyscyplinarne,
  • wyjazdy studentów na konferencje naukowe, seminaria, udział w konkursach,
  • przedsięwzięcia Kół Naukowych.

autor: Mirosława Szewczuk-Patrzykont

5. PKA- kierunki wyznaczone do oceny programowej

        Polska Komisja Akredytacyjna, jak co roku, opracowała ogólnokrajową listę kierunków wyznaczonych do oceny programowej. Na liście znalazły się następujące kierunki prowadzone na Uniwersytecie Warszawskim:

  1. Studia filologiczno-kulturoznawcze- Wydział Neofilologii
  2. Zarządzanie- Wydział Zarządzania
  3. Ekonomia- Wydział Nauk Ekonomicznych
  4. Finanse, inwestycje i rachunkowość- Wydział Nauk Ekonomicznych
  5. Informatyka i ekonometria- Wydział Nauk Ekonomicznych
  6. Pedagogika- Wydział Pedagogiczny
  7. Biologia- Wydział Biologii
  8. Biotechnologia- Wydział Biologii
  9. Ochrona środowiska- Wydział Biologii

Oceny ww. kierunków przeprowadzone zostaną już według nowych kryteriów oceny programowej, które zawarte zostały w  Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r w sprawie kryteriów oceny programowej.

http://www.bip.nauka.gov.pl/rozporzadzenia/rozporzadzenie-ministra-nauki-i-szkolnictwa-wyzszego-z-dnia-12-wrzesnia-2018-r-w-sprawie-kryteriow-oceny-programowej.html

Kryteria te - niebawem, zapewne wraz uchwaleniem nowego statutu Polskiej Komisji Akredytacyjnej - zostaną uszczegółowione, dzięki czemu znany będzie nowy system ewaluacji jakości kształcenia.

Przypominamy, że już teraz Biuro Jakości Kształcenia  rozpoczęło indywidualne spotkania z przedstawicielami wyznaczonych  jednostek w celu przygotowania do oceny.

       Informujemy także, że 4 października ukazał się raport Najwyższej Izby Kontroli poświęcony „Systemowi oceny jakości kształcenia w szkołach wyższych”. Raport bardzo wnikliwie analizuje zarówno działania różnych uczelni związane z podnoszeniem jakości kształcenia, wspieranie i finansowanie działań projakościowych przez MNiSW, a także system oceniania jakości przez PKA. Najwyższa Izba Kontroli niestety krytycznie odnosi się do rozwiązań systemowych związanych z zapewnianiem jakości kształcenia na każdym wymienionym poziomie. Jak zapewnia jednak  MNiSW, uwagi NIK są zbieżne z rozpoznaniem nieprawidłowości przez Ministerstwo, a najnowsze zmiany prawne stanowią odpowiedź na zdiagnozowane problemy.

https://www.gov.pl/nauka/nowe-rozwiazania-konstytucji-dla-nauki-w-raporcie-nik

 

6. Reforma szkolnictwa wyższego- Uniwersytet Warszawski

          Nieprzerwanie od 2017 r, społeczność akademicka Uniwersytetu Warszawskiego czynnie uczestniczy w opracowywaniu rozwiązań wewnątrzuczelnianych związanych ze zmianą ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W tym celu m.in. powołane zostały specjalne zespoły rektorskie think-tanki, których zadaniem było przygotowanie wstępnych koncepcji nowego modelu kształcenia doktorantów, modelu kształcenia na UW, modelu wyłaniania władz na UW, nowej organizacji i struktury UW, a także nowej procedury nadawania stopni i tytułów. Wyniki pracy poszczególnych zespołów dostępne są na stronie:

https://www.uw.edu.pl/uniwersytet-warszawski-a-nowa-ustawa-material-roboczy-zespolu-rektorskiego-uw/

     Ponadto równolegle w ciągu ostatnich miesięcy zorganizowano szereg spotkań i warsztatów z pracownikami naukowymi, administracyjnymi, studentami i doktorantami w celu zebrania opinii i pomysłów na temat głównych obszarów funkcjonowania naszej uczelni czyli kształcenia, prowadzeni badań oraz rozwoju kadry. Wyniki tych wytężonych prac zostały zaprezentowane na ostatnim posiedzeniu Senatu, które odbyło się 10 października. Materiał ten – pod roboczym tytułem: Uniwersytet Warszawski a nowa ustawa o nauce i szkolnictwie wyższym. Nauka, kształcenie, szkoły doktorskie, rada uczelni, - dostępny jest na stronie UW:

https://www.uw.edu.pl/uniwersytet-warszawski-a-nowa-ustawa-material-roboczy-zespolu-rektorskiego-uw/

 6 i 7 listopada odbędą się kolejne spotkania konsultacyjne (do rejestracji służy formularz: https://come.uw.edu.pl/pl/nowaustawa/).

        W dniu 15 października z odbyło się także spotkanie prodziekanów i zastępców kierowników podstawowych jednostek odpowiedzialnych za sprawy studenckie z Biurem Spraw Studenckich poświęcone przygotowywanym zmianom w zakresie kształcenia. W trakcie obrad zaprezentowano harmonogram zmian w związku z dostosowywaniem programów kształcenia do nowych ram prawnych, a także prac nad opracowywaniem statutu oraz regulaminu studiowana na UW. Prezentacje ze spotkania, po zalogowaniu,  dostępne są na stronie http://bss.uw.edu.pl/dziekanat/

 

Październik 2018 r.

Dziękujemy za lekturę
Katarzyna Wileńska
bjk@adm.uw.edu.pl

Biuro ds. Jakości Kształcenia UW

ul. Karowa 18, Warszawa
Poland

MailerLite